Yaşanan afetin büyüklüğüne dikkat çeken Cemal Doğan açıklamasında şu tabirlere yer verdi:

Yaşanan felaketin tesir alanına baktığımızda dünya ölçeğinde bir felaket olduğu yadsınamaz bir gerçek. 10 büyük vilayetimizi kapsayan, 13,5 milyon insanımızı etkileyen ağır sonuçlar yaratan bir felaketle karşı karşıyayız. İkisi 7’den büyük binlerce zelzeleler zinciri maalesef hasar ve kayıpların boyutunu ağırlaştırdı. Yapılan açıklamalarda Kahramanmaraş merkezli zelzelesinin hissedilir şiddetinin 12 olduğunu ve Anadolu levhasının 4 metre kaydığı paylaşıldı.

Münasebetiyle ortaya çıkan tablo zelzeleyle ilgili bugüne kadar yorumladığımız her şeyi tekrar gözden geçirmemiz gerektiğini gözler önüne sermiştir. Yer yapılarından, altyapı planlarına, üst yapı yerleşim alanlarından, bina üretim tekniklerine, zelzele anı ve sonrası afet idare planından muhtemel zelzeleler sonrası kurulacak müdahale alanlarına kadar birçok husus tekrar gözden geçirilmek zorundadır.

“Zorunlu ders olarak okutulmalı”

Ülkemiz büyük zelzele nesillerinin ve yangın, sel, toprak kayması üzere doğal afetlerin yaşandığı bir ülke. Bu nedenle afet şuuru toplumun her katmanına en erken yaştan itibaren verilmesi gereken bir eğitim. Bu nedenle afet şuurunun ilköğretimden itibaren mecburî ders olarak okutulmasının kaide olduğunu düşünüyorum. Bu yapılır ise 30-40 yıl içinde daha şuurlu bir toplum yapısı ortaya çıkacaktır.

Bu şuur oluştuğunda insanlarımız bir binayı inşa ettirirken, kiralarken ya da satın alırken daha yanlışsız hareket edebilecektir. Mutfak dolabının kapağına, seramiğine bakarak mesken kiralamamaları ya da almamaları gerektiğini bilecekler. Kesinlikle bölgenin taban durumu, buna nazaran üreticinin yapı tekniği ve binanın üretim materyal kalitesinden emin oldukları yapıları tercih etmeleri gerektiğinin farkına varacaklar.

“Çok hızlı bir şekilde bina kontrolleri başlatılmalı”

Bunun yanı sıra mümkün bir afet öncesinde, anında yahut sonrasında ne yapacaklarını, nasıl davranacaklarını bilirler. Unutmamız gereken temel gerçek ülkemizin %90’dan fazlası zelzele nesli içerisinde olduğudur. İstanbul başta olmak üzere fay çizgilerine yakın tüm kentlerimizde çok süratli bir formda bina denetimleri başlatılmalıdır. Fay çizgileri boşaldıkça başka bölgelerde baskıyı artırıyor.

Yer bilimi uzmanları bilhassa uyarıyorlar. Kısa, orta ve uzun vade risk haritalarını yayınlıyorlar. Lokal idareler ve merkezi hükümet bu bilimsel bilgilerin ışığında hareket etmeli. Her birey ve idare kendi sorumluluk alanındaki binaların yapı risk bilgisine sahip olmalıdır. Burada ferdi olarak vatandaşlarımıza da düşen sorumluluk var. Oturduğu, maliki ya da kiracısı olduğu binanın durumunu kesinlikle öğrenmeli. Bu bir toplumsal şuur sıkıntısıdır.

Dünya Gazetesi’nin Haberi