“Sektörler İstanbul Depremine Ne Kadar Hazır?” başlıklı rapor kapsamında, güç, bilgi ve irtibat teknolojileri, ulaştırma ve lojistik, tarım ve besin, sigorta ve finans bölümleri incelendi.

Rapor, sarsıntıya hazırlık sürecinde bölümler ortasındaki iş birliği ve bağlantının kritik bir kıymete sahip olduğunu da gözler önüne serdi. Raporun muharriri olan Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisat Kısmı Öğretim Vazifelisi Doç. Dr. Murad Tiryakioğlu, 5 dalın kırılganlıkları ve güçlendirilmesi gereken alanları hakkında bilgi verdi. Güçte öncelik iletim, dağıtım çizgileri ve trafoların güçlendirilmesi.

Rapora nazaran elektrik, akaryakıt, gaz üzere kritik kaynakları kapsayan güç dalının afetlere yönelik farkındalığı yüksek, kurumsal ve sektörel iş birliği potansiyeli güçlü. Bu dalın en kırılgan ve en kıymetli konusu ise elektrik iletim ve dağıtım çizgileri ile trafoların güçlendirilmesi gerekliliği. Bununla birlikte elektrik iletim ve dağıtım ağı ile ilgili bilgi ve bilgi eksikliği, iş sürekliliği ile afet ve acil durum planlarının olmaması, zelzele anında yaşanabilecek muhtemel kesintilere karşı iş birliğinin yetersizliği ve yüksek maliyetli yatırım nedeniyle altyapının güçlendirilmesi alanında eksikler tespit edildi.

Bilgi ve bağlantı teknolojileri dalında baz istasyonları zayıf ve yetersiz

Pandemi periyodunda bilhassa uzaktan çalışmaya geçilmesiyle birlikte sektörel esnekliğini test eden ve altyapısını güçlendiren bilgi ve irtibat teknolojileri bölümü, sarsıntıda bağlantının sürekliliği için kritik kıymete sahip baz istasyonlarından bilhassa fay sınırları üzerinde olanları güçlendiriyor. Kesimin en önemli kırılganlığını ise sarsıntıda yaşanabilecek güç kesintileri oluşturuyor. Sabit baz istasyonlarının direncinin zayıflığı, taşınabilir baz istasyonlarının aktifliğinin yetersiz oluşu, yolların ziyan görmesi durumunda teknik işçinin ulaşımının zorluğu, afete karşı sektörel iş birliği ağı olmaması, toplumsal acil durum şuurunun düşüklüğü, siber güvenlik riskleri ve kapasite artırma maliyetleri, bölümün öteki kırılganlıkları ve güçlendirmesi gereken alanları olarak öne çıkıyor.

Ulaştırma ve lojistikteki büyük risk yolların ve viyadüklerin durumu

Arama kurtarma gruplarının transferinden afet bölgesinin tahliyesine kadar pek çok kritik rol üstlenen kesim için en kıymetli riski İstanbul’un yollarının, viyadüklerinin çok değerli bir kısmının büyük bir zelzele sonrasında çökmesi ihtimali oluşturuyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin İstanbul Sarsıntı Seferberlik Planı’na nazaran 7,5 büyüklüğündeki bir zelzelede yollarının yüzde 30’unun kapanacağı öngörüsü de bunu destekliyor. Nitelikli çalışanın yetersizliği, zelzele anında limanların işlevsizleşme mümkünlüğü, lojistik depo ve stokunun büyük bir kısmın sarsıntı bölgesinde olması ve araçların ünite maliyetinin yüksekliği, zelzeleye karşı tedbir alınması gereken alanlar ortasında yer aldı.

Tarım ve besin dalları için sarsıntıda güç ve lojistik bölümlerinin kıymeti büyük

Teknolojik gelişmeler ve döngüsel iktisada yönelik farkındalık ile birlikte olumlu bir dönüşüm yaşayan tarım ve besin kesimi, sırf afet vakitlerinde değil her periyotta en stratejik kıymete sahip kesimlerden biri olarak görülüyor.

Sarsıntıda güç ve lojistik bölümünde yaşanabilecek meseleler, yağmalama üzere afet sonrası güvenlik riskleri, sektörel iş birliğinin yetersizliği, mağazalar, üretim tesisleri, dağıtım merkezleri ve depoların mevcut tahliye planlarının gerçekçi olmaması üzere bahisler, kırılganlıklar ve güçlendirilmesi gereken alanlar olarak tespit edildi.

Sigorta ve finans alanında risk faktörleri değişiyor

Raporda sigorta ve finans bölümünde yetişmiş ve deneyimli eksper sayısının çok az olduğu söz edildi. Bölümün kırılganlıkları ve güçlendirmesi gereken öteki alanlar ise şöyle sıralandı: Yatırımcı ve toplum farkındalığının düşüklüğü, devletin üzerindeki malî yükün hafifletilmesi için sigorta şuuru ve sigortalılık oranının artırılması, DASK’ın sadeleşmesi ve işlevselleştirilmesi, kamu ve mahallî idare iş birliği yetersizliği ile değişen risk faktörleri.

Bu teklifleri gözünüzün önünde bulundurun

TÜSİAD ve TURKONFED tarafından hazırlanan “BELİRSİZLİĞE HAZIRLANMAK” raporu kapsamında Sektörel Afet Farkındalık ve Dayanıklılık Yol Haritası kolaylaştırıcı bir rehber olarak hazırlandı. Bu basamakların hepsi dalınız, işletmeniz, çalışanlarınız ve ülkemiz için kritik ehemmiyete sahip. Önümüzdeki günler için bu teklifleri elinizin altında, gözünüzün önünde tutun ve bir an evvel eksiklikleri gidermek için yola koyulun.

ETAP 1 Mevcut durum tahlili

Maksat: Kesimin mümkün bir afet durumuna karşı hazırlık kapasitesinin tespit edilmesi

Aksiyon 1 Bölümün afet ve acil durum gündeminin (yoksa oluşturulması ve) güncellenmesi

Hareket 2 Bölümün afet ve acil durum gündeminin önceliklerinin belirlenmesi

Aksiyon 3 Hazırlık süreci ile ilgili sektörel vazife dağılımının ve yetkilendirmenin yapılması

BASAMAK 2 Risk tahlili ve güzelleştirme

Amaç: Sektörel risklerin belirlenmesi

Hareket 1 Sektörel seviyede çalışanların sıhhati ve güvenliği açısından tehdit oluşturabilecek risklerin belirlenmesi

Aksiyon 2 Dalın çalışma ve üretim şartlarına ait risklerin belirlenmesi

Aksiyon 3 Dalın finansal kapasitesine ait risklerin belirlenmesi

Hareket 4 Kesimin bilgi güvenliğine ait risklerin belirlenmesi

Amaç: Sektörel risklerin azaltılması

Aksiyon 1 Sektörel seviyede çalışanların sıhhati ve güvenliği açısından tehdit oluşturabilecek risklerin azaltılmasına ait planlama ve düzgünleştirme çalışmaları

Hareket 2 Kesimin çalışma ve üretim şartlarına ait risklerin azaltılmasına dair planlama ve güzelleştirme çalışmaları

Aksiyon 3 Dalın finansal kapasitesine ait risklerin azaltılmasına dair planlama ve düzgünleştirme çalışmaları

Aksiyon 4 Dalın data güvenliğine ait risklerin azaltılmasına dair planlama ve güzelleştirme çalışmaları

ETAP 3 İş birliği ve paydaşlık yapısı

Gaye: Afet risk azaltma ve dayanıklılık odaklı bölümler ortası iş birliği ve paydaşlık ağı oluşturma

Hareket 1 Bölüm içindeki öbür firmalarla iş birliği ve paydaşlık gereksinimlerinin belirlenmesi

Aksiyon 2 Kesimin, sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütleriyle iş birliği ve paydaşlık gereksinimlerinin belirlenmesi

Hareket 3 Kamu kurumları, mahallî idareler ve akademiyle iş birliği ve paydaşlık gereksinimlerinin belirlenmesi

Hareket 4 Başka kesimlerle iş birliği ve paydaşlık muhtaçlıklarının belirlenmesi

ETAP 4 Kapasite geliştirme

Amaç: Sektörel afet dayanıklılığının artırmak ve risk azaltma odaklı sektörel kapasite geliştirme

Aksiyon 1 Sektörel beşerî sermaye kapasitenin güçlendirilmesi ve afet farkındalık artışının sağlanması

Aksiyon 2 Sektörel fiziki kapasitenin güçlendirilmesi

Aksiyon 3 Sektörel finansal kapasitenin güçlendirilmesi

Dünya Gazetesi’nin Haberi