Türkiye’de yaşanan depremlerin “Anadolu levhasını 3 metre kaydırdığı” teziyle dikkati çeken, İtalya’nın sarsıntılar konusunda otorite kurumunun başındaki isim Prof. Doglioni, INGV’nin Roma’daki merkezinde değerlendirmelerde bulundu.

Kahramanmaraş’taki iki büyük sarsıntının, Anadolu levhasının Arap levhasıyla karşılaştığı alanda gerçekleştiğini lisana getiren Doglioni, “Anadolu levhası, hem yer kabuğuna göre hem de Avrasya levhası ve Arap levhasına göre güneybatı yönünde ilerliyor. Aslında her gün ilerliyor. Birkaç mikron ilerliyor ama yıl sonunda bu birkaç santimetreyi bulabiliyor” sözlerini kullandı.

Doglioni, zelzelelerin yaşandığı noktaya işaret ederek, “Dolayısıyla bu noktada onlarca yıldır süren bir enerji birikimi söz konusu. Bu nokta, daha fazla bu enerjiyi tutabilecek durumda olmadığı için ve Anadolu levhası güneybatı yönünde ilerlerken bu taraf bloke olunca buradaki enerji bir noktada açığa çıkıyor” diye konuştu.

Anadolu levhasının bu sarsıntılarla 3 metre kaydığı değerlendirmesi hatırlatılan Doglioni, bunun birinci kestirimleri olduğunu ve artabileceğini vurguladı.

Doglioni, şöyle devam etti:

“- Uydu bilgilerini elde ettiğimizde daha net göstergelere sahip olacağız. Münasebetiyle şu anda sismik dataları aksine çevirebilir ve bunlar üzerinden hareketi hesaplayabiliriz.

– Bizim hesaplarımız ve Amerikan Jeolojik Servisi’nin hesapladığı ilk tahminlere göre, bu segment boyunca kaymanın 3 metre uzunluğunda olduğuydu ancak daha sonra bu kırılma yayıldı, böylece sistemin de hareketi devam etti.

– Bu kırılma ile ikincisi arasında metre sayısı da kesinlikle artacaktır.”

İtalya’daki son şiddetli zelzeleden 130 kat daha büyük

İtalya’da 2016’da yaşanan Amatrice sarsıntısını hatırlatan Doglioni, “O depremde kayma 2 metrenin üzerindeydi ama büyüklük 6,5 idi. Burada çok daha güçlü bir enerjiden söz ediyoruz. 2016’da İtalya’da meydana gelen depreme göre 130 kat daha büyük bir enerji var burada” yorumunu yaptı.

Bölgede emsal büyüklükte öbür bir sarsıntı olur mu?

Kahramanmaraş merkezli sarsıntılarla bölgede büyük bir güç salınımı olmasının akabinde birebir yerde tekrar büyük bir zelzelenin gerçekleşme ihtimaliyle ilgili soru üzerine Doglioni, şunları söyledi:

“- Buna karşılık vermemiz mümkün değil zira bizim için her zelzele, bir deney niteliğindedir. Sarsıntıları ölçmek ve derecelendirmekte kullandığımız mevcut vakit aralığı, olup biteni anlamamıza yardımcı olacak sismometrik bir ağa ve GPS bilgilerine sahip olduğumuz son 80 hatta tahminen sadece 40 yıldır yararlandığımız bir araç diyebilirim.

– Ve bu hareketler bağlamında yeryüzünün bu güç salınımı ve bunun sonucunda meydana gelen gerek yatay gerekse dikey deformasyon hakkında kesin bilgi sahibi olmamızı sağlayan uydu bilgilerini fakat son 15-20 yıldır elde edebiliyoruz.”

İtalyan uzman, Kahramanmaraş’ta gerçekleşen ve kendilerinin 7,8 olarak kaydettiği ilk depremde neredeyse 2G’ye varan bir ivme ölçüldüğüne dikkati çekerek, “2G, yer çekimi ivmesinin 2 katı manasına geliyor ve bu inanılmaz büyüklükte bir ivme. Her şeyden evvel 7,8 neredeyse karada kaydettiğimiz en büyük sarsıntıya yakın bir bedel. Denizde ise 1960’ta Şili’de kaydedilen en büyük sarsıntı olan 9-9,5 şiddetine ulaşan sarsıntılar yaşandı” diye konuştu.

Büyük Marmara depremini hatırlatan Doglioni, “Depremler, etrafı epey açık ve esasen kırılgan nitelikteki bölgelerin yakınında meydana geldiklerinde, bugünlerde şahit olduğumuz ve geçmişte diğer bölgelerde de meydana gelenlere misal trajik olaylara yol açabilir. 1999 İzmit sarsıntısında yaklaşık 17 bin kişi hayatını kaybetmişti. Münasebetiyle bu son olayda da hayatını kaybedenlerin sayısının ne yazık ki artacağı kaçınılmaz bir gerçek” yorumunu yaptı.

– “Türkiye’de depreme karşı doğru bir bina yenileme kampanyası başladı”

Araştırmacıların bir sonraki depreme hazır olmak için deprem sırasında neler olduğunu incelemelerine ve anlamalarına yardımcı olacak fazla araca sahip bulunmaları gerektiğinin altını çizen Doglioni, depremlerin merkezinde sarsıntılara dayanacak evlerin de inşasının gerektiğini vurguladı.

INGV Başkanı Doglioni, şunları kaydetti:

“- Türkiye’de sarsıntıya karşı hakikat bir bina yenileme kampanyası başladı. İtalya’da da buna muhtaçlığımız var ve maalesef bu, onlarca yıl alıyor zira bu hususta bir kültür eksikliği var. Yalnızca zelzele olduğu vakit bunun hakkında konuşuluyor, sonra unutuluyor.

– Bunun yerine bir sonraki zelzele olduğunda hazır olmak için sarsıntı yokken çalışmak zorundayız. Artık burada iki sarsıntı oldu, biri 7,8 ve başkası 7,5. Öteki bir sarsıntı olur mu bilemeyiz, genelde 2 tane olur fakat tabiat bazen bizi şaşırtıyor. Bu nedenle diğer bir zelzele olabileceğini göz arkası edemeyiz.1

Dünya Gazetesi’nin Haberi